Project
Zemst, Mechelen
Sportdomein Hofstade
Een nieuwe toekomst voor uniek modernistisch sport-erfgoed
In opdracht van Sport Vlaanderen werd een geïntegreerd beheersplan en masterplan uitgewerkt voor de herinrichting van het domein Hofstade. Doel was het versterken van het domein als hedendaagse sport- en recreatiesite, met integratie van nieuwe en vernieuwde sportdisciplines, in evenwicht met de aanwezige erfgoedwaarden. Binnen deze opdracht werd specifiek onderzoek gevoerd naar het behoud, de restauratie en de herbestemming van het beeldbepalende modernistisch erfgoed, waaronder het openluchtzwembadcomplex, het strandgebouw, de hoofdingang en het Bootshuis. De vaak slechte bouwtechnische staat van deze gebouwen vormde hierbij een belangrijke uitdaging.
Daarnaast zet Patine Architecten volop in op de toekomst van dit unieke sport-erfgoed met het ontwerp van de eigenlijke restauratie en herbestemming van de erfgoedgebouwen.
Het ruimtelijke hart van het project werd gevormd door het 35 hectare grote kunstmatige meer met betonnen pier en uitgestrekt strand. Dit geheel werd bewust opgevat als één samenhangend landschappelijk en functioneel systeem, waarin het strand, het strandgebouw en het bootshuis elkaar versterken in gebruik en beleving. Hierrond werden de overige modernistische paviljoens, zoals het cafetariagebouw en het kleedkamergebouw, strategisch geplaatst, telkens in relatie tot de aanwezige waterpartijen op de site. Het later toegevoegde paviljoen aan de hoofdingang draagt bij aan de ruimtelijke leesbaarheid van de site.
Pilootprogramma Interbellum
De site fungeert als materiële getuige van een ambitieuze overheidsvisie op de democratisering van sport en recreatie. Volksgezondheid, collectieve voorzieningen en ruimtelijke kwaliteiten waren, en zijn vandaag nog steeds, nauw met elkaar verweven.
CIAM-ideologie
Onder impuls van Victor Bourgeois werd het totaalconcept ontwikkeld volgens de principes van het modernisme en functionele stedenbouw. Binnen deze beweging wordt het sociale doel, sport en recreatie voor iedereen, vooropgesteld.
Materiaalgebruik
De gebouwen vertonen een doordachte synthese tussen functionaliteit en expressie, onder meer door de toepassing van beton, tropisch hout en een typisch modernistische tyrolienbepleistering.
Strandgebouw, 1939, Maxime Wynants
Het strandgebouw met dakpromenade vormt een zeldzaam voorbeeld van modernistische strandarchitectuur. In zijn typologie, inplanting, materiaalgebruik en verfijnde detaillering getuigt het van een synthese tussen functionaliteit en expressie.
Bootshuis, 1938, F. Milan
Het bootshuis hanteert de vormentaal van de zeer herkenbare 'Streamline Moderne' of pakketbootstijl met patrijspoorten, metalen borstweringen, uitgesproken horizontaliteit, wit bepleisterde gevels en een beglaasde rotonde.
Olympische zwembad, 1939, Charles Van Nueten
Het openluchtzwembad met springtoren, terrasvormige omloop, aanpalend kleedkamergebouw en cafetariagebouw met conciërgewoning geldt als een uitzonderlijke realisatie vanwege de sobere vormgeving en de olympische schaal van het complex.
Hoofdingang, 1947, Frans Van Cleven
De later toegevoegde hoofdingang is vormelijk afgestemd op de oorspronkelijke architectuur en draagt met haar lineaire opbouw en torenaccenten bij aan de ruimtelijke leesbaarheid van de site.
.jpeg)
.jpeg)
